'Umarłych wieczność dotąd trwa, dokąd pamięcią im się płaci'. - Wisława Szymborska

wtorek, 29 marca 2011

Moi przodkowie byli kowalami

 Każdy genealog w swoich poszukiwaniach zakłada, że uda mu się odszukać swoich prapraprzodków. Nie jest to takie łatwe. Brakuje ksiąg kościelnych, dokumentów archiwalnych, ale kiedy już uda mu się ustalić jakiegoś praprzodka, nie spoczywa na laurach, tylko z uporem maniaka grzebie we wszystkich możliwych zakamarkach, by jak najwięcej dowiedzieć się o nim, o jego życiu, szuka pamiątek, przeprowadza wywiady z jeszcze żyjącymi osobami, poszerza wiedzę historyczną, potem buduje drzewo genealogiczne, tworzy biogramy i publikuje je w sieci, by pochwalić się swoimi osiągnięciami. Liczy na nie tylko na akceptację i oklaski, ale na współpracę osób spokrewnionych.
Jeszcze kilka lat temu nie było to takie łatwe. Ale ponieważ genealogia jest nauką bardzo zaraźliwą, coraz więcej osób skażonych jest tą chorobą. I to w przeciwieństwie do choroby zakaźnej jest zjawiskiem bardzo pożądanym i akceptowanym.
         W mojej rodzinie krążyła historia, że przodkowie mojego dziadka matecznego przybyli z Austrii. W rodzinie spokrewnionej z prababką mówiło się, że przybyli z Niemiec, z pięknej Nadrenii, spod Francuskiej granicy. Niektórzy uważają, że przybyli z Bawarii. Nie udało mi się ustalić  skąd właściwie przybyli, ale być może zostali skierowani w te strony, jako potrzebni rzemieślnicy do wykonywania narzędzi i wyrobów na potrzeby okolicznych folwarków.
Wiem, że kilku moich przodków z zawodu było kowalami.
Nasze okolice bogate były w rudę żelaza. Żelazo wytapiano z rud darniowych w prymitywnych piecach zwanych dymarkami. Produkcja żelaza połączona była z wytwarzaniem różnych narzędzi i innych wyrobów żelaznych.
Pradziadek Józef Feldman miał kuźnię w Kuryłówce. Zapewne wyuczył się zawodu od swojego ojca Adama i dostał po nim w spadku kuźnię. Po śmierci prapradziadka Adama jego żona Maria z Andresów poślubiła Filipa Horsta, nota bene 14 lat młodszego od siebie, również kowala. Jej syn z drugiego małżeństwa Jan Horst też był kowalem, o czym świadczą zapisy w księgach kościelnych ‘ferrifaber’.

Rodzina Horstów też miała kuźnię, a brat Filipa – Michał też kowal wżenił się w moją rodzinę. Nie byłoby w tym nic ciekawego, gdyby nie fakt, że tych dwóch braci Horstów – Filip i Michał wżenili w moją rodzinę, jeden poślubił moją praprababkę Marię z Andresów i jako jej drugi mąż został w ten sposób ojczymem mojej prababki Marianny z Millich , a drugi brat poślubił siostrę mojej prababki Katarzynę z Millich. 
Jednym słowem dwie siostry Katarzyna i Marianna Milli miały w rodzinie dwóch braci Horstów. Dla Katarzyny to był mąż Michał, a dla Marianny to był ojczym Filip. 
Kuźnię miały też w Kuryłówce spokrewnione rodziny Hausnerów i Schönbornów, a w Wierzawicach o kilka kilometrów odległych od Kuryłówki mieszkała kowalska rodzina Hartlebów, również spokrewniona z moimi przodkami. Nie spotkałam w zapisach kościelnych Kuryłówki innych kowali, niż tych, którzy są spokrewnieni ze mną.
Mimo kilku kuźni we wsi, roboty im chyba nie brakowało. Robili lemiesze, sierpy, kosy, motyki, łopaty, siekiery, noże, toporki, kłódki, klamki, zawiasy do drzwi, żelazne bramy, kraty okienne, okucia do skrzyń czy beczek i gwoździe. Na cmentarzach spotykamy misternie wykute krzyże nagrobne, być może to też dzieło miejscowych kowali.
Być może też sztole i podkowy potrzebne do podkuwania koni produkowane były przez moich przodków.
          W dzieciństwie chętnie przebywałam u dziadków w Kuryłówce, miałam okazję przyglądać się ciężkiej pracy w kuźni prowadzonej u ich sąsiada. Niełatwa była praca kowala.
Jeden z pracowników dymał miechem, aby rozżarzyć węgiel w palenisku do odpowiedniej temperatury. W takim rozżarzonym węgle rozgrzewał żelazo, po czym walił młotem w żelazo formując na kowadle odpowiednie narzędzie, spod młota rozpryskiwały się iskry. Potem hartował narzędzie w zimnej wodzie. Na koniec, jeśli to była podkowa, mocował ją do końskiego kopyta. 

3 komentarze:

  1. Dzięki Małgosiu! Ubolewam, że nie mam pamiątki po kowalskich przodkach w postaci jakiegoś gadżetu np podkowy. Wyżebrałam co prawda od znajomego starą, podrdzewiałą podkową z jego kolekcji, ale to nie to samo.

    OdpowiedzUsuń
  2. Mój tato Jan Grabarz należał do Cechu Rzemiosł w Leżajsku. Aby uzyskać tytuł czeladniczy w zakresie kowalstwa musiał w ramach egzaminu wykonać ozdobne okucia do karety. Na moim rodzinnym placu do dzisiaj stoi oryginalna kuźnia, z której okazjonalnie korzysta mój brat.

    OdpowiedzUsuń

Popularne posty

Etykiety

1 listopada 2016 (1) 71 rocznica bitwy pod Kuryłówką (1) 8 maja 1945 (2) AGAD (20) AGAD< Seidler (1) AK (1) album rodzinny (1) Aleksander Bilski (1) Alfred Mogiła Stankiewicz (1) Almanach (1) Amberg (1) Anders (1) Andres (2) anegdoty rodzinne (1) Antek Wichura (1) Antoni Stankiewicz. Praca w III Rzeszy (5) Antonówka (1) AP Przemyśl (1) apelatywy (1) Arbeitsamt (2) archeologia (1) Archiwum Akt Nowych (1) Archiwum Główne Akt Dawnych (1) Archiwum Państwowe (1) Archiwum Państwowe w Rzeszowie (1) arcybiskup Wiednia Christoph von Schönborn (1) Argasiński (1) Art (1) Ashner (1) Asner (1) Aszner (1) austriackie korzenie (1) Babcia Kasia (1) Babijczuk (1) Baczyński (1) Bal (1) Banas Wanda (1) Banaś (1) Banaś Józef (1) Baran (1) Bartłomiej Brodziak (1) Bartoszewski (1) Bawaria (5) Bazylika OO Bernardynów (1) Bąkowice (1) Beigert (8) Beigert Maciej (1) Bereza Tomasz (1) Berghaus Krakau (1) Betlejemka (1) Biblioteka Publiczna (1) Bielsko-Biała (1) Bieszczady (3) Bihar (1) Bilger (3) Biłgoraj (1) Biogramy (22) Biszcza (1) Bitwa pod Kuryłówką (3) Blaschke (2) Blog Roku 2011 (1) Blog Roku 2012 (1) Blog Roku 2015 (1) Bloomfield (1) Bochdan (1) Bochdan Hipolit (1) Bogacz Grażyna (1) Bogna Bender-Motyka (1) Bohemia (1) Bohorodczany (3) Bojarska Krzysztanowicz Jadwiga Wanda (1) Bończa (4) Borek Franciszek (1) Borek Stanisława (1) Borowa (1) Borszowska (1) Bój o Kuryłówkę (1) Bractwo Kurkowe (1) Bridgepoint (1) Bruckenthal (1) Brygidki (1) Brzeziński (1) Brzyska Wola (2) Buczacz (2) Budapeszt (1) Buderaż (1) Buniowski ks. Michał (1) Bychawa (2) Bychawka (3) cadyk (1) Census (1) Census of the United States (1) Centralne Archiwum Wojskowe (2) cerkiew w Kuryłówce (1) Chałupki Piskorowickie (1) Chłodnicki (1) Christoph von Schönborn (1) Chudy (1) Chyrów (1) Cieczkiewicz (1) Cielenkiewicz (1) Cieplice (1) Cieślikowa (1) Ciryt Rafał (1) Cisna (5) ck armia (2) CK Sąd Powiatowy (1) Cmentarz (2) cmentarz greckokatolicki w Kuryłówce (1) Cmentarz Łyczakowski (2) Cmentarz Rakowicki (2) Cmentarz w Kuryłówce (3) Connecticut (1) Czabański (1) Czapla (1) Czapliński (1) Czarnota (1) Czeremuszna (1) Czernichowce (1) czerwonka (1) Czułyma (1) Czupik (1) Ćwikła (8) Ćwikła Franciszek (1) Ćwikła Jan (1) Ćwikła Julian (1) Ćwikła Stanisław (1) Dąbek Przemysław (1) Dąmbska (1) de Pourbaix (1) Dec (1) Diakiewicz (3) Dobrzański (1) Dolny (1) Dornbach (7) Dreyseitel (1) Drohobycz (1) Drzewo genealogiczne (24) duchowni (1) Dworaczek (1) dyzenteria (1) Dziewczyny wyklęte (2) Dziki Franciszek (1) Dzików (3) Eger (1) Ehresmann (1) Eidschun Connie (1) Ejczun (1) Elimelech Weissblum (1) Ellisisland (5) emigracja (1) Emil Kostek ps Maciek (1) Epidemia cholery (4) epoka brązu (1) epoka żelaza (1) Etymologia nazwisk (2) Eustachiewicz (1) Family Search (7) Federkiewicz (1) Fehlbach (1) Feldman (18) Feldman Franciszka (3) Feldman Jadwiga (1) Feldman Jan (1) Feldman Janina (4) Feldman Józef (1) Feldman Julian (5) Firstenhof (2) Fischer (2) Florczak Marek (1) Franciszek Przysiężniak (1) Fredro (2) Fredro Aleksander (1) Freifeld (1) Fruzińska (2) Gala Twórców (1) gaz musztardowy (1) Gazetka Rodzinna (1) Gdula (1) Gedroyc (5) gen. Anders (1) Genealogia (44) Genebase (1) Genek Kwieciński (1) genogram (1) Genpol (1) Giedroyć (1) Gillershof (3) Gimnazjum oo. Jezuitów (1) Gliniany (1) Gnädinger (1) Gnändiger (1) Goetz (1) GOK Kuryłówka (2) Gołębiowska (1) Gołkowice (1) Gottlieb Rit (1) Graba (1) Graczyk (1) grekokatolicy (1) Grekowicz (1) Griner (1) Groll (2) Grottger Artur (1) Gródek Jagielloński (2) Gryger (1) Guguł (1) Gyjakiewicz (1) h. Zaremba (1) Halesiak (2) Halik Rafał (1) Harlender (1) Hartford (2) Hartleb (3) Haszto (1) Hausner (12) Hausner Artur Walenty (2) Hausner Jerzy Artur (1) Hausner Karol Aleksander (1) Hausner Ryszard (1) Hausner Stefan (1) Hausner Włodzimierz Karol (1) Hausner Zbigniew Henryk (1) Hektor (1) Herman (1) Historia (3) Hitler (1) Hofman (1) Honoriusz Stankiewicz (1) Hornung (1) Horodenka (1) Horst (4) Hryniszyn (1) Huber (1) Hütter (1) I wojna światowa (9) I wojna światowa nad Sanem (1) I WW (4) II wojna Światowa (11) III Rzesza (3) IIWW (1) Imieniny Antoniego Stankiewicz Antoni (1) Ingram (1) Internet (2) IPN (1) Iwaszek Agnieszka (1) IWW (1) Jaga (4) Jagiełła (1) Jamroży (1) Janina Oleszkiewicz (1) Janina Oleszkiewicz Przysiężniak (6) Januszewski (1) Jarosław (6) Jasiński (1) Jelna (1) Jose (1) Josefinendorf Józefówka (2) Józefówka (1) Junosza (1) Kacprzak (1) Kaczmarski Krzysztof (1) Kahl (1) Kahlówka (3) Kahlówka 2015 (1) Kalatówki (1) Kałmuk (2) Kapral (2) Kapral Zofia (1) kardynał Schönborn (1) Karolówka (1) Karwan (1) Karwan Konstanty (1896 - 1962) (1) Kasprowy Wierch (1) Katyń (1) Kaźmierczak (1) Keswick (1) Kiełbowicz Malwina (1) Kijanowski (1) Kijów (1) Kimlowski Józef (1) Kisielewicz Adam (1) Kiszakiewicz (1) Kłupko (1) Kobelnica (2) Kochaj (1) Kochańska Marzena (1) Kociatkiewicz (2) Kolejka Leśna (1) kolejka linowa (1) koloniści niemieccy (33) kolonizacja józefińska (3) Koło ŚZŻAK w Leżajsku (1) kołowrotek (1) komunia (1) Kőnigsberg (1) Konopka (1) koń (1) Kończyce (1) Korczyński (1) Kosiarski Józef (2) Kostrzewa (1) Kostrzewa Franciszek (1) Kostrzewa Michał (1) Kostrzewa Wawrzyniec (1) Kostrzewa Władysław (1) kościół Marii Magdaleny (1) Kościół św. Anny (1) kościół św. Józefa (1) Kościół św. Mikołaja (1) kościół św. Stanisława Biskupa (1) Kowalik Mariusz (2) Kowalska Dorota (1) Koziebrodzka (1) Kozieł (1) Krach (9) Krach Jan (1) Krach Weronika (1) Krach Zofia Kamila (1) Kraków (8) Krasnopolski (1) Krasnystaw (1) Kresy (8) Kronenberg (2) Kronenberger (3) Król Kurkowy (1) Krupa (3) Krupa Stefania (1) Krysa (2) Krystyniacki (1) Krzan Wanda (1) Krzemieniec (3) Krzeszów (6) Krzyżanowski (1) Księgi Kościelne (25) księgi metrykalne (11) Kubis (1) Kucharski (1) Kuczyńska (1) Kukiz (1) Kukiz Paweł (1) Kukiz Tadeusz (1) Kulików (1) Kulinaria regionalne i narodowe (1) kultura łużycka (1) Kułacz (1) Kułacz Sławomir (3) Kumaszka (1) kurierzy (2) Kurowski Bogumił (1) Kuryłówka (26) Kuryłówka Dornbach (51) Kuziński (1) Kwieciński (1) Kycia Michał (1) Larendowicz (1) Laszki (1) Legenda (1) legioniści (1) Legiony (2) Leja (1) Leopold Lewicki (1) Lesko (1) Leżachów (1) Leżajsk (25) Limeryki (1) Linki Przydatne (1) Lipman (1) Lisowski (1) Litke (1) lniany obrus (1) Lubaczów (3) Lubelskie Korzenie (4) Lubelskie TG (1) lubgens (7) Lublin (1) Lubomirka (1) Luckschandel (2) ludobójstwo (1) Ludwig (5) Ludwik (4) Luton (1) Lwów (14) Łaskawski Ignacy (1) Ławra Poczajowska (1) Łopatyń (2) Łuck (1) Madonny Kresowe (1) Magiera (1) Majdańska Huta (1) malaria (1) Markiewicz Mieczysław (1) Markowski (1) Markut Zbigniew (1) Marusarz (1) Mastyło Konrad (1) Matejska Zofia (1) Matuszko (1) Matuszko Julian (1) Matuziński (1) Maziarski (1) Mazur Kasia (1) Meder (5) Medycyna (5) Merkel Angela (1) metryki (2) Michalik (1) Michałówka (1) Michlewski (1) Miechocin (3) Miednoje (1) Mielec (1) Mieszczańskie Towarzystwo Strzeleckie we Lwowie (1) Miękisz Nowy (2) Mikulska (1) milicja (1) Milii Wiktoria (1) Milli (14) Milli Adam (1) Milli Antoni (1) Milli Justyn (1) Milli Marianna (4) Milli Roman (1) Milli Wilhelmina (1) Minakowski Marek (2) MO (1) Mogiła (1) Moje zainteresowania i pasje (1) Monne Wanda (1) Mortka (1) Motyka (1) Motyka Janusz (1) Mowa pogrzebowa (1) Mróż (1) Muzeum Powstania Warszawskiego (1) Myheritage (1) Na co umierali nasi przodkowie (2) NAC (2) Naskręski (1) Nefling (5) Nekropolia (1) Neunburg worm Wald (5) Newsweek (1) Nicpoń (1) Nida Rudolf (1) Nida Stanisław (1) Niedenthal (2) Nielepkowice (1) Niemczycki (1) Niemczyk (1) Niesiołowski (1) Nisko (6) NKWD (2) NOW_AK (1) NOW-AK (2) Nowaczyk Małgorzata (1) Nowak Szymon (2) Nowosielski (1) Nysa (1) obrzędy (1) odbiorcy (1) Oddział Ojca Jana (1) Ogrody Wspomnień (1) Ojciec Jan (5) Oleszkiewicz (3) Oleszkiewicz Janina (2) Ordyczyńska Anna (4) Ordyczyńska Maryla (4) Ordyczyńska Wiktoria (1) Ordyczyński (7) Ordyczyński Józef (1) Ordyk (1) Ordyka (3) organista (1) Osiński (1) Ossowa (1) Ostasiuk (1) Ostrowiec (3) Ostrowska Henryka (1) Ostrowski (1) Ośniki (1) Ożga (1) Paczyński (1) Padew Narodowa (1) papierosy (1) Papp (1) Parczewski (1) partyzanci (3) pasja i twórczość (1) patronimiki (1) PCK (1) Peigert (1) Penier (1) Perełka (1) Piave (2) Piawa (2) Piechota (1) Pietrusiewicz (1) Pietruszewicz (1) Pietrycha (1) Pikulski (1) Piliszko (1) Piliszko Rozalia (1) Piłat (1) Piłsudski (1) Pityńska Stefania (1) Pityński (4) Piwnica pod Baranami (1) plebania (1) Pleśniany (1) Pławo (1) poczta (2) Poddębce (1) Podzameczek (1) poezja (1) Pogrzeb (2) Pokolenie IV (1) Pokolenie IX (1) Pokolenie V (1) Pokolenie VI (1) Pokolenie VII (1) Pokolenie VIII (1) Politechnika Śląska (1) Polska Deklaracja o Podziwie i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych (1) Polska The Times (1) Polski Słownik Biograficzny (5) Porytowe Wzgórze (2) posag (1) Potoccy (2) Potocki (2) Potomkowie rodziny Milli (1) Powidlaki (1) powstanie warszawskie (1) prawosławni (1) Prech (1) Presch (1) Pro Memoria (2) Pro Memoriam (1) Przemyśl (2) Przędzel (1) Przydomki (1) Przysiężniak (4) Przysiężniak Jan (1) Przysiężniak Jerzy (2) ps Henia (1) ps Maria (1) ps Szpak (2) PSB (5) Puchalski Tadeusz (1) Pudełkiewicz (1) Puławy (1) rabin (1) Radwan (1) Radziechów (2) Rafał Drabik (1) Rakszawa (1) Rawa Ruska (1) Rawska (1) Raźnikiewicz (1) reb (1) refleksje na temat (2) Regmunt (2) Reichert (2) Reiner (1) Reising (1) Renda Krzysztof (1) Robutka (1) Rogala (1) Rokita Jan Maria (1) Romański Zdzisław (1) Rudnik nad Sanem (1) Rup Bogumił (1) Ruski Koniec (1) Rydygier (2) Rymut (1) rzeź wołyńska (1) Sabat (1) Sadrakuła (1) Sambor (1) San (1) Schaff (1) Schiffer (1) Schoenborn (1) Schoesser (1) Schonanger (2) Schőnanger (1) Schönborn (2) Schősser (2) Schősser Franciszek (1) Schősser Jan (1) Schősser Małgorzata (1) Sekuła (1) Seltenreich (1) Serafin (1) Sędzimir (1) Sieniawa (1) Skalken (1) Skalska (1) Skałat (1) Skorupka (1) Skowronek (1) Skrzypczyk (1) Słomka (1) Słowacki Juliusz (1) Słownik geograficzny Królestwa Polskiego (1) Sobieszczański (2) Sobór Św. Trójcy (1) Socha (2) spadek po (1) Spis Ludności Miasta Krakowa (1) Stachyra (1) Stadion hr Franciszek (1) Stalowa Wola (1) Stanisław Jerzy Gdula (1) Stanisławów (3) Stankiewicz (11) Stankiewicz Anna Danuta (1) Stankiewicz Antoni (5) Stankiewicz Felicja Eugenia (1) Stankiewicz Jan (2) Stankiewicz Janina (5) Stara Wieś (1) Stare Miasto (1) Staroń (1) Staruszkiewicz (1) Stary Zbaraż (1) statystyka (1) statystyka wyświetleń (1) Stępak Sławomir (1) straż grobowa (1) Stryj (1) Sturmwind (1) Suchodolski (1) Suchorzewski (1) Suchorzewski Jan Kazimierz (2) Sulimów (1) Sybir (1) szalona Baśka (1) Szałajko Roman (1) Szamik Maria (1) Szaniawski (1) Szczepkowska (1) Szczepkowska Joanna (1) Szczepkowski (4) Szczepkowski Andrzej (1) Szczepkowski Jan (1) Szeptycki (2) Szewc (1) Szewczyk (1) Szpunar (1) Szpyrka (1) szwabskie pierogi (1) Śniatyn (1) Światowy Związek Żołnierzy AK (1) Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej (1) Świdnik (1) Świete Wrota (1) Święto Zmarłych (2) ŚZŻAK (2) T.G. "Sokół" (1) Tab (1) Tarnawiec (9) Tarnobrzeg (2) Tarnowscy (1) telegraf (1) Teodor Rhein (1) tercjarka (1) TMZL (1) Tokarski (1) Tomasz Nitsch (1) Towarzystwo Numizmatyczne (1) tradycje (2) trafika (1) trasa kurierska (1) Trociuk (1) Tryczyński (1) Tryncza (1) TSL (2) TTN (1) Tuligłowy (1) Turki (2) TVP Lublin (1) Twer (1) tyfus (1) Tykocin (1) UB (1) Ubieszyn (1) Uhnów (2) UJ (3) Ujejski (1) Ukraina (1) ul. Burmistrzów Zawilskich (1) Ulas (2) ulica Ariańska (2) ulica Łyczakowska (1) Uniwersytet Krakowski (1) UPA (2) Urbański (1) Urodzeni we Lwowie (1) Urząd Repatriacyjny (2) Virtuti Militari (1) W poszukiwaniu korzeni Zapiski genealogiczne (1) Wagner (3) Wajdowicz (1) Wanago (1) Wanda Wasilewska (2) Wanderszeit (1) Wańczyk (1) Warkowicze (1) Wawel (1) Wątróbka (1) Weisenberg (1) weiße suppe (2) Werfel (3) Werflówka (1) Węgierskie rody (1) Węgry (3) wiano (1) Wiącek (1) Wiązownica (2) Wiedeń (1) Wielkanoc (1) Wien (1) Wieniawa Chmielewski (1) Wierzbicki (1) Więcsław (2) Wildenthal Dzikowiec (6) Wilkos Aniela (2) Wilkos Katarzyna (1) Wioletta Gut-Siudak (1) Wirtenbergia (1) Wodecki Ernest (2) Wodziczka (1) Wojcieszyn Tadeusz (1) Wojnar Antoni (1) Wołyniak (5) Wołyń (4) Wólka Batorska (1) Wólka Łamana (1) Wróbel (1) Wspomnienia (14) Wspomnienia Antoniego Stankiewicza (2) Wspomnienia Janiny Stankiewicz (1) Wszystkich Świętych (1) Wyszukiwarki (1) Wywód przodków (9) Yaki (1) Zabłotny (1) Zadwórze (1) Zadzierski (2) Zadzierski Józef (1) Zahoń (1) Zakopane (1) Zaleszczyki (1) Załuże (1) Zamarstynów (1) Zamość (1) Zarzycki (1) Zawadowicz (2) Zawadowicz Stanisław (1) Zawadzki (2) Zawilska Maria Leontyna (1) Zawilski Leopold (1) Zawirski (1) Zbaraż (2) Zbigniew Markut (1) Zborów (1) ZBOWID (1) Zdołbunów (1) Zduńska Wola (1) Złoczów (1) Zofia ze Sprowy Odrowąż (1) Związek Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych (1) ZWZ (1) Żdżanne (1) Żmigród (1) Żoladkiewicz (4) Żołnierze Wyklęci (2) Żołynia (2) Żółkiew (5) Żubracze (6) Żuk (1)
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...