'Umarłych wieczność dotąd trwa, dokąd pamięcią im się płaci'. - Wisława Szymborska

piątek, 26 listopada 2010

Nazwiska akuszerek odbierające porody w parafii Tarnawiec

W zapisach Liber Natorum i Liber Baptisatorum w Kuryłówce par. Tarnawiec  są nazwiska akuszerek odbierające porody. Niektóre nazwisko pojawiają się sporadycznie, ale dla większości kobiet była to profesja ‘babki wiejskiej’ bardzo czynnie udzielających się w społeczności.


Eleonora Reisinger
Katarzyna Nähr
Zofia Kreczkowa
Agnieszka Gondkowa
Maria Kozubowa
Brygida Czerniecka żona Marcina
Helena Suszyło
Katarzyna Feldman
Helena Żółtobrzuchowa
Katarzyna Ćwikła
Łucja Nowak
Zofia Karczmarczyk 1878-
Maria Chuda
Katarzyna Bilger
Antonina Bilger
Katarzyna Drabik
Zofia Nowak
Małgorzata Grossmann 1878-1900
Rozalia Jordan
Katarzyna Dutko
Maria Skiba
Tatiana Majder
Praxeda Zachar
Anna Czerwonka
Praxeda Krupa od 1880
Pelagia Buczko
Maria Tokarska
Praxeda Tokarska
Tatiana Kwik
Rozalia Jordan
Maria Brzyska
Maria Chodorowska
Anastazja Trusz
Anna Dużak
Józefa Dittrich od 1888-1896
Maria Ptasińska 1885-1896
Katarzyna Nowak
Ewa Kuryło
Regina Kycia
Anna Mach
Maria Matuszek
Regina Kiełboń
Elżbieta Schönborn
Maria Podobińska
Ewa Rauza
Maria Makara
Wiktoria Baj
Magdalena Pawul
Maria Ogibel od 1899
Ludwika Zawadowicz od 1899
Agnieszka Rogożyńska
Elżbieta Kułaga
Maria Feldman
Anna Noga

Przyczyny śmierci w parafii Tarnawiec w latach 1878-1948

Przyczyny śmierci odnotowane w latach 1878-1948 w Liber Mortuorum w parafii Tarnawiec były następujące:
-          ambustio (poparzenie na wskutek zapalenia ubrania)
-          angina
-          astma, asthma
-          apoplexia
-          caristini
-          cholera
-          consumptio
-          convulsions
-          choroba macicy
-          czerwonka
-          debilis, debilitas, słabowitość
-          demention
-          diarrhea, diarhoea
-          diphteria, difteria, diphteritis,
-          disenteria
-          dolor gultoris, dolor capitis
-          epilepsja
-          febris
-          gangrene
-          grypa, influenza hispana
-          phthisis (gruźlica), phtisis tuberculosi, suchoty
-          hectica
-          helminthiasis, robaki
-          hydrocardia (puchlina)
-          hydrops
-          inflamatis pulm., inflamatio pulmonium
-          influenca
-          inopinata mors.
-          kaszel, tussis
-          koklusz
-          kołtun
-          marasm, marasmus, marasmus senilis
-          meningitis, zapalenie opon mózgowych
-          miserere
-          morbilli
-          morbus brighti
-          morbus stomachi
-          nervosa
-          odra
-          paraliż
-          peritonitis
-          pneumoniae
-          porażenie mózgu, paralysis cerebri
-          post partum
-          potłuczenie spadła z ..(nieczytelne)
-          przeziębienie, zaziębienie
-          przypadkowo zabity
-          reumatismus
-          rak, guzy, carcinoma
-          rak na żołądku
-          robaki, helminthiasis
-          schirrhus, schirrhus stomachi
-          scrophuloxis
-          rhenma
-          spuchlina
-          starość
-          suchoty gardła
-          szkarlatyna, scarlatina
-          tabes
-          tussis
-          tyfus, typhus, typhus abdominalis
-          utopił się w Złotej w czasie powodzi
-          wybuch krwi
-          wymioty
-          variola
-          verenibas
-          vormitus
-          zabity przez rampę kolejową
-          zakażenie krwi
-          zamordowany
-          zapalenie kiszek, nieżyt jelit, catarrhis stomahi
-          zapalenie nerek, pęcherza
-          zapalenie płuc
-          zapalenie stawów
-          zapalenie ślepej kiszki
-          zastrzelony, zastrzelony przez policję ukraińską
-          tężec

Na co umierali nasi przodkowie

Udało mi się przeglądnąć Księgę Zgonów  Liber Mortuorum parafii Tarnawiec za lata 1878-1948.
To księga obejmująca wieś Kuryłówkę i Tarnawiec, a więc miejscowości, w których żyło kilka pokoleń moich przodków ze strony mamy.  
W rubryce Morbus zapisane są przyczyny śmierci osoby zmarłej. Przeglądając te zapisy nasunęły mi się pewne refleksje.
Postanowiłam zebrać ciekawe informacje, gdyż, jak uważam mogą być one przydatne do oceny różnych kwestii społecznych, demograficznych, oceny poziomu życia, dostępu i wykorzystania wiedzy medycznej.
Trzeba brać pod uwagę fakt, na ile takie zapiski w księgach są wiarygodne. Najczęściej ksiądz zapisywał to, co podawała mu osoba zgłaszająca śmierć. Mogła to być osoba z rodziny, sąsiad, czy inna osoba, która najczęściej nie miała wiedzy medycznej co do przyczyny zgonu. Podawała więc objawy choroby, a nie jej nazwę.
Rzadko kiedy przyczyna zgonu była potwierdzana przez lekarza.
W w/w tarnawieckich księgach spotkałam zaledwie 1 przypadek, kiedy do porodu wezwany był lekarz. 
W zapisach Liber Mortus czytamy:
30 IX 1910 r zmarło dziecko Józefa Czapli i Katarzyny z d. Leniart . Nr domu 277. Przy porodzie był obecny dr Zawilski. W rubryce Morbus jest zapis: Partus difficilii. W kolejnym rzędzie zapis dotyczy matki dziecka. Katarzyna Czapla z d. Leniart, żona Józefa Czapli, pochodząca z Brzyskiej Woli, Urodzona  w 18871 r, zmarła 30 IX 1910 r . Lat 39.
Tak więc Józef Czapla pochował i dziecko i żonę. Pogrzeb celebrował ks. Piotr Pięta.
Ludzie w tamtych czasach mieli już dostęp do lekarza, ale nikt nie korzystał z jego usług. Kto tam wołał medyka do porodu?
We wsi funkcjonowały stanowiska ‘oglądacza zwłok’, ‘babki wiejskiej’, czyli akuszerki, stanowisko ‘cyrulika’.
W Kuryłówce oglądaczem zwłok był niejaki Józef Skiba ‘Oglądacz’. Do dziś rodzina ma przydomek ‘Oglądacz’, ze względu na funkcję Józefa.
Należy pamiętać, że ówczesna medycyna nie była doskonała, nie znane były czynniki etiologiczne wywołujące choroby.
Zwróciłam uwagę, na bardzo dużą wielodzietność rodzin i bardzo dużą śmiertelność dzieci oraz matek przy porodzie.
Zwróciłam też uwagę na choroby zakaźne, wywołujące epidemie szkarlatyny, tyfusu, odry czy grypy zwanej hiszpanką jako przyczynę zgonów.
Bezradność medycyny wobec tych chorób  i tragedia w wielu domach.

 Od kwietnia 1880 do kwietnia 1881 zmarło 8 osób na tyfus. Rok wcześniej i przez kilka lat później, nawet do 1902 r odnotowano po 1-2 przypadki zgonów na tyfus. zobacz Biegunki o etiologii wirusowej
W listopadzie 1893 do stycznia 1894r w ciągu 3 miesięcy zmarło na odrę 6 dzieci w przedziale wiekowym 1-6 lat.
W czerwcu 1902 r wybuchła epidemia szkarlatyny. Pierwszy przypadek zgonu odnotowano 9 czerwca 1902. Był to 2 letni Julian Horst s. Michała i Katarzyny z d. Milli. 20 i 26 czerwca 1902 r w rodzinie Jana Brzusia i Reginy Podobińskiej zmarło dwoje dzieci. 22 lipca 1902 r zmarł 5 letni Jan Feldman s. Józefa i Marii z d. Milli. Również w rodzinie Michała Czapli i Katarzyny Uchacz zmarło dwoje dzieci, w wieku 10 lat i 3 lat. Ostatni przypadek odnotowano 22 listopada tego samego roku, w rodzinie Walentego Czernieckiego i Heleny Matusz. W sumie zmarło na szkarlatynę 24 dzieci w wieku 1-9 lat, najwięcej w wieku 2 i 6 lat.
Na przełomie grudnia 1904/stycznia 1905 roku, dosłownie w ciągu 3 tygodni rodzina Jana Sałuka i Katarzyny Żółtobrzuch z powodu szkarlatyny pochowała trójkę swoich córek w wieku 1, 3 i 7 i pół lat. Czwarty przypadek w tym samym czasie zdarzył się w rodzinie Macieja Czapli i Marii z d. Dąbek.
Październik 1910 to początek nowych zachorowań na szkarlatynę. Do grudnia zmarło 9 dzieci, w tym dwoje u Adama Cichonia i Anastazji z d. Radaj.
Moja prababka Maria Feldman z Millich pochowała też 3 letnią córkę Helenkę (8 X 1910r). Był to drugi pogrzeb w jej rodzinie, bowiem w styczniu pochowała swojego męża Józefa  Feldmana. Miał zaledwie 45 lat.
Kiedy świat ogarnęła pandemia grypy zwanej hiszpanką, w Kuryłówce zmarło 5 osób na tę chorobę:
14 X 1918 - 2 miesięczne dziecko,
11 XI - 16 letnie,
21 XI - 4,5 letnie,
28 XI - 27 letnia kobieta i
18 XII 1918 r - 12 letnia dziewczynka.
Nietypową cechą tej pandemii był odwrócony profil wiekowy jej ofiar. Umierali przede wszystkim młodzi  i w średnim wieku (20-40 lat), podczas gdy na zwykłą epidemię grypy umierają dzieci, osoby starsze i z osłabioną odpornością.
Wiele śmiertelnych infekcji z podobnymi lecz lżejszymi objawami  (kaszel, bóle głowy, utrata apetytu) nie kojarzono z hiszpanką lecz kwalifikowano jako inną przyczynę choroby.
Największe ogniska grypy występowały w sierpniu 1918 roku jednocześnie na 3 różnych frontach w 3 różnych miejscach świata. Pandemia grypy hiszpanki, którą wywołał wirus AH1N1 pochłonęła od 50 do 100 mln ofiar śmiertelnych na całym świecie, była wyjątkowo niegroźna dla mieszkańców Kuryłówki.

Z Kuryłówki na froncie podczas I wojny światowej zginęło kilka osób, ale żaden z nich nie zmarł z powodu hiszpanki:
  1. Józef  Żółtobrzuch lat 57  -1915r,
  2. 38 letni Franciszek Dziki zmarł 13 IX 1918 r na meningitis,
  3. 18 letni Wojciech Abramek zmarł 26 I 1919r,
  4. Tomasz Rup 4 VII 1918 r,
  5. 1 III 1918r Sebastian Kycia.
  6. Alfred Schönborn zm w 1914 roku. Zapis o jego śmierci znalazłam w Liber Baptistatorum, a nie w Liber Mortui.
Liczba ofiar hiszpanki wielokrotnie przekroczyła liczbę ofiar frontów I wojny światowej. A przecież na naszym terenie też przebiegał front w tym czasie, też toczyły się walki, podczas których ginęło po kilkaset ofiar. Rosjanie, Polacy Austriacy pochowani są we wspólnych mogiłach jako ofiary I wojny światowej. Przykładem może być cmentarz wojenny w Piganach, który jest jedną wspólną mogiłą, do której wrzucano żołnierzy w różnych mundurach.
  Zadziwiająco ogromna była umieralność noworodków, ale i położnic.
W rubryce Morbus ksiądz wpisywał ‘debilitas’, co najprawdopodobniej wg księdza oznaczało słabowitość, niedorozwój, ale niekoniecznie umysłowy. Dzieci umierały przedwcześnie, a wraz z nimi umierała matka. Zapis ‘post partum’ oznaczał śmierć podczas porodu, w okresie połogowym, popołogowym. Rzadko występował zapis ‘post partum’ przy kobiecie która zmarła podczas porodu lub kilka dni, tygodni po porodzie. Najczęściej ksiądz wpisywał inną przyczynę choroby m. in. ‘phtisis’ co oznaczało gruźlicę.
Maria Hypnar c. Walentego i Anny Bęben w Kuryłówce nr 32 zmarła 22 VIII 1881r –przyczyna zgonu ‘debilitas’, dwa tygodnie później 5 IX 1881 zmarła matka dziecka Anna. Miała 25 lat, przyczyna zgonu ‘dezynteria’, czyli czerwonka.
34 letnia Maria Przekaza z d. Wszelaki żona Ludwika zmarła przy porodzie 19 II 1902 roku. Zapis brzmiał ‘post partum’.
7 I 1908r zmarła podczas porodu córka Marianny Ćwikły i Jana Chudego zam. w Kuryłówce 26. 8 marca 1908 roku zmarł syn Józefa Ćwikły i Anieli Niedziochy zam. w Kuryłówce 193. Córka Marianny i syn Józefa to prawnuki Błażeja Ćwikły, mojego 3x pradziadka.
Tomasz Tama z Kuryłówki 283 w ciągu jednego dnia stracił 2 synów bliźniaków i żonę Magdalenę. Podczas porodu zmarła 27 IX 1909 r podobnie jak jej 2 synów. W rubryce Morbus odnotowano ‘partum difficilii’. Rok wcześniej w tym samym domu, być może to bratowa Magdaleny urodziła martwą córkę. W księgach znalazłam zapis, że 1 VI 1908r zmarła córka Jakuba i Katarzyny Serafin.
W rodzinie Wawrzyńca Skiby i Franciszki Ćwikła z Kuryłówki 7 VII 1914 roku zmarł 4 miesięczny syn Antoni. Przyczyna zgonu – debilitas. Dokładnie rok później 7
VII 1915 roku w tej samej rodzinie zmarł 1 miesięczny syn, któremu rodzice nadali na imię też Antoni. Zmarła w tym samym dniu matka dziecka - Franciszka. Mimo, że było to 1 miesiąc po porodzie jako przyczynę zgonu i matce i dziecku wpisano ‘phtisis’.
Z pewnością przyczyną zwiększonej ilości zgonów noworodków, ale i też położnic była  gorączka połogowa, czyli zakażenie trupim jadem. Trupi jad to kadaweryna, jeden z produktów rozkładu bakteryjnego białka, który działa uszkadzająco na układ krążenia. 

Złe warunki sanitarne, brak higieny sprzyja zakażeniu ran jamy macicy lub ran kanału rodnego albo krocza. Zakażenie połogowe mogą wywołać bakterie stanowiące normalną florę pochwy, krocza lub odbytnicy (paciorkowce, gronkowce, pałeczki okrężnicy, enterokoki), dwoinki rzeżączki lub pałeczki gruźlicy w razie uczynnienia się procesu zakaźnego, a także drobnoustroje wprowadzone do organizmu położnicy z zewnątrz, przede wszystkim przez osoby odbierające poród. 

W tamtych czasach kobiety mogły już liczyć na opiekę lekarską podczas porodu, ale kto tam wołał lekarza?
Do porodu wołano akuszerkę, zwaną inaczej babką wiejską. Funkcję takiej babki pełniły kobiety starsze, doświadczone, które same rodziły co najmniej kilkoro dzieci. Miały fachową wiedzę i doświadczenie przekazywane od swoich matek z pokolenia na pokolenie.
Do ich obowiązków należała pomoc przy porodzie i w połogu - opieka nad położnicą i noworodkiem.
Odbieranie porodów  w XIX, ale także jeszcze w XX wieku było wyłącznie domeną kobiet. Jeszcze w latach pięćdziesiątych XX wieku część dzieci rodziła się w domach.
Choroby Polskich Królów

Skąd pochodzą moi niemieccy przodkowie

Poszukiwaniem informacji o moich przodkach zajęłam się wiele lat temu. Zainteresowania genealogią zrodziły się wraz z kupnem mojego drugiego komputera i oczywiście z dostępem do Internetu.
Jak pamiętam, pierwszymi hasłami wpisanym w wyszukiwarce były nazwiska: Stankiewicz, Ordyczyński, Kiersnowski, Feldman, genealogia, koloniści niemieccy. Ciekawostką i  zaskoczeniem był fakt, że hasło 'Ordyczyński' w Internecie w ogóle wówczas nie wystepowało.
A potem to już poszło gładko. Zapisałam sie do POLGENu, przeglądałam witryny , poznałam ciekawych genealogów, którzy chętnie dzielili sie swoim doświadczeniem. 
Wiele pomogła mi książka profesora Józefa Półćwiartka „Dzieje Leżajska”, z której czerpałam cenne informacje o Leżajszczanach, o historii miasta, o niemieckich kolonistach, którzy osiedlili się w XVIII wieku. 
Kolonizacja niemiecka w Galicji zapoczątkowana za czasów cesarzowej Marii Teresy, a potem intensywnie realizowana przez Józefa II, miała być środkiem do wzmocnienia potęgi gospodarczej, finansowej i militarnej państwa austriackiego. Austria po I rozbiorze Polski powiększyła swoje terytorium. Wysłanie na zagarniete tereny ludności niemieckiej o różnych kwalifikacjach, od rękodzielników, rzemieśliników (np. kowale, szewce, ), aż po zwykłych rolników miało na celu zintegrować te obszary z monarchią. Wśród rodzin, które zdecydowały sie osiedlić na terenach Galicji byli również moi przodkowie. Przybyli w okolice Kotliny Sandomierskiej z terenów Austrii, bo chcieli skorzystać z uprawnień nadanych kolonistom w ramach patentu kolonizacyjnego nadanego przez cesarzowa. Mieli dostać ziemie pod zabudowę i pod uprawę, mieli być zwolnieni przez kilka lat od wszelkich opłat, czy danin. Patent normalizował warunki zachecające  osiedlanie się w nowo powstałych koloniach. Tereny jakie gwarantował okazywały sie najczęściej nieużytkami, lasami, które trzeba było wcześniej własnoręcznie wykarczować. Musieli sami wybudować sobie dom i budynki gospodarcze. Budowali sobie również własny kościół, szkołę. Cesarzowej zależało na skolonizowaniu terenów przez fachowców katolików, ale z jej oferty chętnie korzystali również wyznawcy kalwinizmu, protestanci, ewangelicy.
Różnie bywało z opieką medyczną. 
Wędrówka ludów ogarnęła całe Niemcy, sięgała aż po francuską granicę.  Zachętą była nadzieja na własne gospodarstwo, mozliwość lepszej egzystencji, niż dotychczas, gdzie mieszkali na terenach wyniszczonych ciągłymi licznymi wojnami, szalejącymi chorobami, nawiedzanymi klęskami zywiołowymi. 
Najbardziej intrygowała mnie sprawa moich niemieckich korzeni ze strony matecznego dziadka Feldmana, który wraz z rodzicami mieszkał w Kuryłówce. Z przekazów rodzinnych wiedziałam, że dziadek Julian i jego rodzice na pewno  mieszkali w Kuryłówce. Ale o ich rodzicach to już informacje wymagały sprawdzenia. Na pewno nasi przodkowie pochodzili z terenów Austrii. 
   Kuzyn mojego dziadka Juliana - Franciszek Feldman,  urodził się w 1877 roku.  Służbę wojskową odbył w CK Armii Austriackiej w Wiedniu. Pracował tam, jako wartownik Cesarskiej Pralni czy Kuchni (przez 3 lata), następnie przez 2 lata jako adiunkt u kapitana Gwardii Cesarskiej w Wiedniu. Przed wojną pracował w tartaku hr. Marii i Oliwiera Ressequierów w Nisku. Po służbie wojskowej przybył do Niska, postawił dom drewniany, pracując nadal w tartaku, aż do emerytury.
   Prapradziadek Adam Milli ożenił się z Małgorzatą Schösser. Mieszkali w dużym drewnianym domu, w Wólce Sokołowskiej. Małgorzata urodziła trójkę córek i przedwcześnie zmarła. Adam zginął wkrótce po niej, tragicznie w lesie, przygniostło go drzewo.
Odwiedziłam ich rodzinne miejsce, okazało się, że w Wólce Sokołowskiej nie było w tamtym czasie kościoła. Ten, który stoi we wsi jest współczesny, niedawno wybudowany. Ludzie przynależeli do kościoła w Sokołowie Młp.  odległym o kilka kilometrów. 

W tym kościele kryje się zagadka dotycząca pochodzenia i koneksji rodzinnych. Kim był Adam Milli, kim byli jego rodzice, co wiemy o Małgorzacie Schösser i jej ojcu Franciszku?
Tajemnica zawarta jest w księgach przechowywanych w kościele w Sokołowie Małopolskim. Niestety, ksiądz jest nieprzystępny i twierdzi, że dokumenty znajdują się w Archiwum Państwowym. Podobne doświadczenia miałam z księdzem Królickim w Tarnawcu. Wystarczyło, że parafią zarządza inny ksiądz, człowiek ‘Dusza’ Franciszek Goch. Przychylnie podejmuje genealogów i udziela im pomocnej dłoni w poszukiwaniach.
   W rodzinie Szczepkowskich mówiło się, że przodkowie pochodzą z okolic niemieckiej Nadrenii w pobliżu francuskiej granicy. Kiedy wybuchła I wojna światowa Kazimierz Szczepkowski, jako oficer marynarki austrowęgierskiej, został zmobilizowany, zaś żona Maria (kuzynka mojej prababki) wraz z dziećmi wyjechała na Morawy ( w okolice Brna), podobno w rodzinne strony Millich. Ich cenną rodzinną pamiątką jest porcelanowa zastawa stołowa, którą Szczepkowscy dostali w prezencie ślubnym od rodziny z Moraw.  

W Polskim Słowniku Biograficznym figuruje Jan Szczepkowski, brat Kazimierza Szczepkowskiego, o którym piszę w blogu 'Księgi kościelne odkrywają tajemnice'
oraz bratanek Kazimierza syn Michała Szczepkowskiego 
   
Z przesłanego mi przez Bartka Blaschke odpisu aktu ochrztu Jana Nepomucena Milli można dowiedzieć się, że ród Millich osiedlił się w Tarnawcu co najmniej na początku XIX wieku. Babcia Bartka twierdziła, że pochodzili z Bawarii. Pisownia nazwiska pojawiała sie różnie pisana. Mily, Milly, de Mily. Najprawdopodobniej wywodzi się od nazwiska Miiler. 
Reasumując mogę przypuszczać, że przodkowie istotnie przybyli z Austrii, ale nie wykluczone, że wcześniej przybyli z terenów niemieckich landów, może i spod francuskiej granicy. Bieda, głód, epidemie zmusiły ich do skorzystania z szany, jaką dała im Maria Teresa wydając patent kolonizacyjny. Darmowy grunt, mozliwośc zagospodarowania się na całkiem korzystnych warunkach. Czemu nie skorzystać z takiej szansy? 
Podobnie jak inne rodziny zebrali się i wyruszyli na wschód. Punktów werbunkowych było kilka. Moi być może przyjechali w okolice Wiednia. Inni do Frankfurtu. Tam otrzymali przepustkę do nowego życia, z nadzieją na lepsze. 
Można by się pokusić, skąd przybyli przodkowie, może niekoniecznie moi, ale w ogóle koloniści związani bezpośrednio z terenami takimi, jak Kuryłówka, Tarnawiec (Dornbach), Leżajsk, Gillershof, Baranówka, Koenigsberg etc
Dane do takiej analizy znajdują się na stronie http://www.galizien.org/webtrees/search.php

 

Słowo wstępne

Minęło 5 lat od ukazania się artykułu Karoliny Wasielewskiej i Doroty Kowalskiej pt 'Tropiciele Rodzinnych Tajemnic'. Artykuł ukazał się  w tygodniku Newsweek Polska w numerze 10/05 na stronie 74 . Oto, jak opisały moją działalność:
„Jeśli postanowiłeś podążyć za modą i poświęcić się poszukiwaniu przodków, strzeż się! Nie ma bowiem rodziny bez mrocznych sekretów.
Anna Ordyczyńska, mikrobiolog po pięćdziesiątce, do godziny 15 ślęczy nad mikroskopem w leżajskim sanepidzie. Kiedy po pracy zrzuca kitel, przemienia się w detektywa w spódnicy. I zamiast tropić bakterie w żywności, tropi zagadki historii i poplątane losy ludzkie. Genealogicznego bzika dostała cztery lata temu, kiedy w jej domu pojawił się komputer z Internetem: wpisała swoje nazwisko w wyszukiwarkę, by z rozczarowaniem stwierdzić, że o Ordyczyńskich nie ma ani jednej strony.
Zaczęła więc szukać: najpierw żyjących krewnych, a potem tych, którzy już odeszli. Kiedy odtworzyła dzieje rodziny i narysowała drzewo genealogiczne - dziś liczy 1400 nazwisk - nie mogła się zatrzymać. - To wciąga jak narkotyk - mówi. Nie ma czasu ani ochoty na sprzątanie mieszkania, gotowanie też już jej nie interesuje. Tropi przodków ludzi, którzy ją o to poproszą. Za darmo, dla frajdy. Fotografuje tablice nagrobne na cmentarzach i wrzuca je do Internetu. - Może ktoś po drugiej stronie kuli ziemskiej, szukając swoich korzeni, znajdzie na moich zdjęciach ślad pozostawiony przez przodka - mówi. W obliczu zagadki czuje się jak Sherlock Holmes; podniesiony poziom adrenaliny, żołądek ściśnięty z wrażenia, wreszcie radość, gdy elementy łamigłówki ułożą się w całość”.



Moje drzewo powiększyło się od tamtej pory z 1400 do ponad 14000 osób. Moja wiedza w oparciu zdjęcia, liczne wywiady z ciekawymi ludźmi nagrane na dyktafon i kamerę wzbogaciła się o informacje na temat historii rodziny na tle historii regionu, w którym te rodziny egzystowały.
            Mam nadzieję, że starczy mi czasu i sił, by tę wiedzę uporządkować, mądrze spożytkować i przekazać potomnym. Mam nadzieję, że potomni zechcą tę wiedzę poznać i wykorzystać. 

Popularne posty

Etykiety

1 listopada 2016 (1) 71 rocznica bitwy pod Kuryłówką (1) 72 rocznica bitwy pod Kuryłówką (1) 8 maja 1945 (2) AGAD (21) AGAD< Seidler (1) AK (2) album rodzinny (1) Aleksander Bilski (1) Alfred Mogiła Stankiewicz (1) Alfredówka (1) Almanach (1) Amberg (1) Anders (1) Andres (2) anegdoty rodzinne (1) Antek Wichura (1) Antoni Stankiewicz. Praca w III Rzeszy (5) Antonówka (1) AP Przemyśl (1) apelatywy (1) Arbeitsamt (2) archeologia (1) Archiwum Akt Nowych (1) Archiwum Główne Akt Dawnych (1) Archiwum Państwowe (1) Archiwum Państwowe w Rzeszowie (1) arcybiskup Wiednia Christoph von Schönborn (1) Argasiński (1) Art (1) artystka z Brzyskiej Woli (1) Ashner (1) Asner (1) Aszner (1) austriackie korzenie (1) Babcia Kasia (1) Babijczuk (1) Baczyński (1) Bal (1) Banas Wanda (1) Banaś (1) Banaś Józef (1) Baran (1) Baranów Sandomierski (1) Baranówka (1) Bartłomiej Brodziak (1) Bartoszewski (1) Bawaria (5) Bazylika OO Bernardynów (1) Bąkowice (1) Beigert (8) Beigert Maciej (1) Bereza Tomasz (1) Berghaus Krakau (1) Betlejemka (1) Biblioteka Publiczna (1) Bielsko-Biała (1) Bieszczady (3) Bihar (1) Bilger (3) Biłgoraj (1) Biogramy (22) Biszcza (1) Bitwa pod Kuryłówką (4) Blaschke (2) Blog Roku 2011 (1) Blog Roku 2012 (1) Blog Roku 2015 (1) Bloomfield (1) Bochdan (1) Bochdan Hipolit (1) Bogacz Grażyna (1) Bogna Bender-Motyka (1) Bohemia (1) Bohorodczany (3) Bojarska Krzysztanowicz Jadwiga Wanda (1) Bończa (4) Borek Franciszek (1) Borek Stanisława (1) Borowa (1) Borszowska (1) Bój o Kuryłówkę (1) Bractwo Kurkowe (1) Bridgepoint (1) Bruckenthal (1) Brundorf (1) Brygidki (1) Brzeziński (1) Brzyska Wola (3) Buczacz (2) Budapeszt (1) Buderaż (1) Buniowski ks. Michał (1) Bychawa (2) Bychawka (3) cadyk (1) Census (1) Census of the United States (1) Centralne Archiwum Wojskowe (2) cerkiew w Kuryłówce (1) Chałupki Piskorowickie (1) Chawa (1) Chłodnicki (1) cholera (1) Christoph von Schönborn (1) Chudy (1) Chyrów (1) Cieczkiewicz (1) Cielenkiewicz (1) Cieplice (1) Cieślikowa (1) Ciryt Rafał (1) Cisna (5) ck armia (2) CK Sąd Powiatowy (1) Cmentarz (2) cmentarz greckokatolicki w Kuryłówce (1) Cmentarz Łyczakowski (2) Cmentarz Orląt Lwowskich (1) Cmentarz Rakowicki (2) Cmentarz w Kuryłówce (3) Connecticut (1) Czabański (1) Czapla (1) Czapliński (1) Czarnota (1) Czeremuszna (1) Czernichowce (1) czerwonka (1) Czułyma (1) Czupik (1) Ćwikła (8) Ćwikła Franciszek (1) Ćwikła Jan (1) Ćwikła Julian (1) Ćwikła Stanisław (1) Dąbek Przemysław (1) Dąbrowski Florian (1) Dąbrowski Walerian (1) Dąmbska (1) de Pourbaix (1) Dec (1) Diakiewicz (3) Diakiewicz Stanisław (1) Dick (1) Dobrzański (1) Dolny (1) Dornbach (7) Dreyseitel (1) Drohobycz (1) Drzewo genealogiczne (24) duchowni (1) Dück (1) Dworaczek (1) dyzenteria (1) Dziewczyny wyklęte (2) Dziki Franciszek (1) Dzików (3) Eger (1) Ehresmann (1) Eidschun Connie (1) Ejczun (1) Elimelech Weissblum (1) Ellisisland (5) emigracja (1) Emil Kostek ps Maciek (1) Epidemia cholery (4) epoka brązu (1) epoka żelaza (1) Etymologia nazwisk (2) Eustachiewicz (1) Family Search (7) Federkiewicz (1) Fehlbach (1) Feldman (19) Feldman Franciszka (3) Feldman Jadwiga (1) Feldman Jan (1) Feldman Janina (5) Feldman Józef (1) Feldman Julian (5) Firstenhof (2) Fischer (2) Florczak Marek (1) Franciszek Przysiężniak (2) Franz (1) Fredro (2) Fredro Aleksander (1) Freifeld (1) Fruzińska (2) Gala Twórców (1) gaz musztardowy (1) Gazetka Rodzinna (1) Gdula (1) Gedroyc (5) gen. Anders (1) Genealogia (44) Genealogiczny Relax (1) Genebase (1) Genek Kwieciński (1) genogram (1) Genpol (1) Giedroyć (1) Gillershof (4) Gimnazjum oo. Jezuitów (1) Gliniany (2) Gnädinger (1) Gnändiger (1) Goetz (1) GOK Kuryłówka (2) Gołębiowska (1) Gołkowice (1) Gottlieb Rit (1) Graba (1) Graczyk (1) grekokatolicy (1) Grekowicz (1) Griner (1) Groll (2) Grossman (1) Grottger Artur (1) Gródek Jagielloński (2) Gryger (1) Guguł (1) Gyjakiewicz (1) h. Zaremba (1) Halesiak (2) Halik Rafał (1) Harlender (1) Hartford (2) Hartleb (4) Haszto (1) Hausner (13) Hausner Artur Walenty (2) Hausner Jerzy Artur (1) Hausner Karol Aleksander (1) Hausner Ryszard (1) Hausner Stefan (1) Hausner Włodzimierz Karol (1) Hausner Zbigniew Henryk (1) Hektor (1) Herman (1) Hirschbach (1) Historia (3) Hitler (1) Hofman (1) Honoriusz Stankiewicz (1) Hornung (1) Horodenka (1) Horscht (1) Horst (4) Hryniszyn (1) Huber (1) Hütter (1) I wojna światowa (9) I wojna światowa nad Sanem (1) I WW (4) II wojna Światowa (11) III Rzesza (3) IIWW (1) Imieniny Antoniego Stankiewicz Antoni (1) Ingram (1) Internet (2) IPN (1) Iwaszek Agnieszka (1) IWW (1) Jaga (4) Jagiełła (1) Jamroży (1) Janina Oleszkiewicz (1) Janina Oleszkiewicz Przysiężniak (6) Janów Lubelski (1) Januszewski (1) Jarosław (7) Jasiński (1) Jelna (1) Jose (1) Josefinendorf Józefówka (2) Józefówka (2) Junosza (1) Kacprzak (1) Kaczmarski Krzysztof (1) Kahl (1) Kahlówka (4) Kahlówka 2015 (1) Kahlówka 2017 (1) Kalatówki (1) Kałmuk (3) Kapral (2) Kapral Zofia (1) kardynał Schönborn (1) Karolówka (1) Karwan (1) Karwan Konstanty (1896 - 1962) (1) Kasprowy Wierch (1) Kathleen Campbell Clement (1) Katyń (2) Kazimiera Myk-Magdziak (1) Kaźmierczak (1) Keswick (1) Kiełbowicz Malwina (1) Kiernica (1) Kijanowski (1) Kijów (1) Kimlowski Józef (1) Kisielewicz Adam (1) Kiszakiewicz (1) Kłupko (1) Kobelnica (2) Kochaj (1) Kochańska Marzena (1) Kociatkiewicz (2) Kociołek (1) Kolejka Leśna (1) kolejka linowa (1) koloniści niemieccy (33) kolonizacja józefińska (3) Koło ŚZŻAK w Leżajsku (1) kołowrotek (1) komunia (1) Kőnigsberg (2) Konopka (1) koń (1) Kończyce (1) Korczyński (1) Kosiarski Józef (2) Kostrzewa (1) Kostrzewa Franciszek (1) Kostrzewa Michał (1) Kostrzewa Wawrzyniec (1) Kostrzewa Władysław (1) kościół Marii Magdaleny (1) Kościół św. Anny (1) kościół św. Józefa (1) Kościół św. Mikołaja (1) kościół św. Stanisława Biskupa (1) Kościółek (1) Kowalik Mariusz (2) Kowalska Dorota (1) Koziebrodzka (1) Kozieł (1) Krach (10) Krach Jan (1) Krach Weronika (1) Krach Zofia Kamila (1) Kraków (8) Krasnopolski (1) Krasnystaw (1) Kresy (8) Kronberger (1) Kronenberg (2) Kronenberger (4) Kronnberger (1) Król Kurkowy (1) Krupa (3) Krupa Stefania (1) Krysa (2) Krystyniacki (1) Krzan Wanda (1) Krzemieniec (3) Krzeszów (6) Krzyżanowski (1) Księgi Kościelne (25) księgi metrykalne (11) Kubis (1) Kucharska Krystyna (1) Kucharski (2) Kucharski Stanisław (1) Kuczyńska (1) Kukiz (1) Kukiz Paweł (1) Kukiz Tadeusz (1) Kulików (1) Kulinaria regionalne i narodowe (1) kultura łużycka (1) Kułacz (1) Kułacz Sławomir (3) Kumaszka (1) kurierzy (2) Kurowski Bogumił (1) Kuryłówka (27) Kuryłówka Dornbach (51) Kuziński (1) Kwieciński (1) Kycia Michał (1) Larendowicz (1) Laszki (1) Legenda (1) legioniści (1) Legiony (2) Leja (1) Leopold Lewicki (1) Lesko (1) Leżachów (1) Leżajsk (25) Liber Natorum (1) Limeryki (1) Linki Przydatne (1) Lipman (1) Lisowski (1) Litke (1) lniany obrus (1) Lubaczów (3) Lubelskie Korzenie (4) Lubelskie TG (1) lubgens (7) Lublin (1) Lubomirka (1) Luckschandel (2) ludobójstwo (1) Ludwig (6) Ludwik (4) Luton (1) Lwów (14) Łaskawski Ignacy (1) Ławra Poczajowska (1) Łopatyń (2) Łuck (1) Madonny Kresowe (1) Magenheimer (1) Magiera (1) Majdańska Huta (1) malaria (1) Markiewicz Mieczysław (1) Markowski (1) Markut Zbigniew (1) Marusarz (1) Mastyło Konrad (1) Matejska Zofia (1) Matuszko (1) Matuszko Julian (1) Matuziński (1) Maziarski (1) Mazur Kasia (1) Meder (5) Medycyna (5) Merkel Angela (1) metryki (2) Michalik (1) Michałówka (2) Michlewski (1) Miechocin (3) Miednoje (1) Mielec (1) Mieszczańskie Towarzystwo Strzeleckie we Lwowie (1) Miękisz Nowy (2) Mihlbach (1) Mikulska (1) milicja (1) Milii Wiktoria (1) Milli (14) Milli Adam (1) Milli Antoni (1) Milli Justyn (1) Milli Marianna (4) Milli Roman (1) Milli Wilhelmina (1) Minakowski Marek (2) MO (1) Mogiła (1) Moje zainteresowania i pasje (1) Monne Wanda (1) Mortka (1) Motyka (1) Motyka Janusz (1) Mowa pogrzebowa (1) Mróż (1) Mühlbach (1) Muzeum Powstania Warszawskiego (1) Myheritage (1) Na co umierali nasi przodkowie (2) NAC (2) Naskręski (1) Nefling (5) Nekropolia (1) Neunburg worm Wald (5) Newsweek (1) Nicpoń (1) Nida Rudolf (1) Nida Stanisław (1) Niedenthal (2) Nielepkowice (1) Niemczycki (1) Niemczyk (1) Niesiołowski (1) Nisko (7) NKWD (2) NOW_AK (1) NOW-AK (2) Nowaczyk Małgorzata (1) Nowak Szymon (2) Nowosielski (1) Nysa (1) obrzędy (1) odbiorcy (1) Oddział Ojca Jana (1) Ogrody Wspomnień (1) Ojciec Jan (6) Oleszkiewicz (3) Oleszkiewicz Janina (2) Ordyczyńska Anna (4) Ordyczyńska Maryla (4) Ordyczyńska Wiktoria (1) Ordyczyński (7) Ordyczyński Józef (1) Ordyk (1) Ordyka (3) organista (1) Orlęta Lwowskie (1) Osiński (1) Ossowa (1) Ostasiuk (1) Ostrowiec (3) Ostrowska Henryka (1) Ostrowski (1) Ośniki (1) Ożga (1) Paczyński (1) Padew Narodowa (1) papierosy (1) Papp (1) Parczewski (1) partyzanci (3) pasja i twórczość (1) patronimiki (1) PCK (1) Peigert (1) Penier (1) Perełka (1) Piave (2) Piawa (2) Piechota (1) Pietrusiewicz (1) Pietruszewicz (1) Pietrycha (1) Pikulski (1) Piliszko (1) Piliszko Rozalia (1) Piłat (1) Piłsudski (1) Pityńska Stefania (1) Pityński (4) Piwnica pod Baranami (1) plebania (1) Pleśniany (1) Pławo (1) poczta (2) Poddębce (1) Podzameczek (1) poezja (1) Pogrzeb (2) Pokolenie IV (1) Pokolenie IX (1) Pokolenie V (1) Pokolenie VI (1) Pokolenie VII (1) Pokolenie VIII (1) Politechnika Śląska (1) Polska Deklaracja o Podziwie i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych (1) Polska The Times (1) Polski Słownik Biograficzny (5) Porytowe Wzgórze (2) posag (1) Potoccy (2) Potocki (2) Potomkowie rodziny Milli (1) Powidlaki (1) powstanie warszawskie (1) prawosławni (1) Prech (1) Presch (1) Pro Memoria (2) Pro Memoriam (1) Przemyśl (2) Przędzel (1) Przydomki (1) Przysiężniak (4) Przysiężniak Jan (1) Przysiężniak Jerzy (2) ps Henia (1) ps Maria (1) ps Szpak (2) PSB (5) Puchalski Tadeusz (1) Pudełkiewicz (1) Puławy (1) Pysznica (1) rabin (1) Radwan (1) Radziechów (2) Rafał Drabik (1) Rakszawa (1) Rawa Ruska (1) Rawska (1) Raźnikiewicz (1) reb (1) refleksje na temat (2) Regmunt (2) Reichert (2) Reiner (1) Reising (1) Renda Krzysztof (1) Robutka (1) Rogala (1) Rokita Jan Maria (1) Romański Zdzisław (1) Rudnik nad Sanem (1) Rup Bogumił (1) Ruski Koniec (1) Rydygier (2) Rymut (1) rzeź wołyńska (1) Sabat (1) Sadrakuła (1) Sambor (1) San (1) Schaff (1) Schiffer (1) Schoenborn (1) Schoesser (1) Schonanger (2) Schőnanger (1) Schönborn (2) Schősser (2) Schősser Franciszek (1) Schősser Jan (1) Schősser Małgorzata (1) Sekuła (1) Seltenreich (1) Serafin (1) Sędzimir (1) Sieniawa (1) Sikorski Zygmunt (1) Skalken (1) Skalska (1) Skałat (1) Skorupka (1) Skowronek (1) Skrzypczyk (1) Słaby (1) Słomka (1) Słowacki Juliusz (1) Słownik geograficzny Królestwa Polskiego (1) Sobieszczański (2) Sobór Św. Trójcy (1) Socha (2) spadek po (1) Spiers (1) Spis Ludności Miasta Krakowa (1) Stachyra (1) Stadion hr Franciszek (1) Stalowa Wola (1) Stanisław Jerzy Gdula (1) Stanisławów (3) Stankiewicz (11) Stankiewicz Anna Danuta (1) Stankiewicz Antoni (5) Stankiewicz Felicja Eugenia (1) Stankiewicz Jan (2) Stankiewicz Janina (5) Stara Wieś (1) Stare Miasto (1) Staroń (1) Staruszkiewicz (1) Stary Zbaraż (1) statystyka (1) statystyka wyświetleń (1) Stępak Sławomir (1) straż grobowa (1) Stryj (1) Sturmwind (1) Suchodolski (1) Suchorzewski (1) Suchorzewski Jan Kazimierz (2) Sulimów (1) Sybir (1) szalona Baśka (1) Szałajko Roman (1) Szamik Maria (1) Szaniawski (1) Szczepkowska (1) Szczepkowska Eleonora (1) Szczepkowska Joanna (1) Szczepkowski (4) Szczepkowski Andrzej (1) Szczepkowski Jan (1) Szeptycki (2) Szewc (1) Szewczyk (1) Szpunar (1) Szpyrka (1) szwabskie pierogi (1) Ślęzak Roman (1) Śniatyn (1) Światowy Związek Żołnierzy AK (1) Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej (1) Świdnik (1) Świete Wrota (1) Święto Zmarłych (2) ŚZŻAK (2) T.G. "Sokół" (1) Tab (1) Tarnawiec (9) Tarnawska Eleonora (1) Tarnobrzeg (2) Tarnowscy (1) telegraf (1) Teodor Rhein (1) tercjarka (1) TMZL (1) Tokarski (1) Tomasz Nitsch (1) Towarzystwo Numizmatyczne (1) tradycje (2) trafika (1) trasa kurierska (1) Trociuk (1) Tryczyński (1) Tryncza (1) TSL (2) TTN (1) Tuligłowy (1) Turki (2) TVP Lublin (1) Twer (1) tyfus (1) Tykocin (1) UB (1) Ubieszyn (1) Uhnów (2) UJ (3) Ujejski (1) Ukraina (1) ul. Burmistrzów Zawilskich (1) Ulas (2) ulica Ariańska (2) ulica Łyczakowska (1) Uniwersytet Krakowski (1) UPA (2) Urbański (1) Urodzeni we Lwowie (1) Urząd Repatriacyjny (2) Virtuti Militari (1) W poszukiwaniu korzeni Zapiski genealogiczne (1) Wagner (3) Wajdowicz (1) Wanago (1) Wanda Wasilewska (2) Wanderszeit (1) Wańczyk (1) Warkowicze (1) Wawel (1) Wątróbka (1) Weisenberg (1) weiße suppe (2) Werfel (3) Werflówka (1) Węgierskie rody (1) Węgry (3) wiano (1) Wiącek (1) Wiązownica (2) Wiedeń (1) Wielkanoc (1) Wien (1) Wieniawa Chmielewski (1) Wierzbicki (1) Więcsław (2) Wildenthal Dzikowiec (6) Wilkos Aniela (2) Wilkos Katarzyna (1) Wioletta Gut-Siudak (1) Wirtenbergia (1) Wodecki Ernest (3) Wodziczka (1) Wojcieszyn Tadeusz (1) wojna obronna 1939 (1) Wojnar Antoni (1) Wołyniak (5) Wołyń (4) Wólka Batorska (1) Wólka Łamana (1) Wróbel (1) Wspomnienia (14) Wspomnienia Antoniego Stankiewicza (2) Wspomnienia Janiny Stankiewicz (1) Wszystkich Świętych (1) Wyszukiwarki (1) Wywód przodków (9) Wyżniany (1) Yaki (1) Zabłotny (1) Zadwórze (1) Zadzierski (2) Zadzierski Józef (1) Zahoń (1) Zakopane (1) Zaleszczyki (1) Załuże (1) zamach na Quislinga (1) Zamarstynów (1) zamordowani w Katyniu (1) Zamość (1) Zarzycki (1) Zawadowicz (2) Zawadowicz Stanisław (1) Zawadzki (2) Zawilska Maria Leontyna (1) Zawilski Leopold (1) Zawirski (1) Zbaraż (2) Zbigniew Markut (1) Zborów (1) ZBOWID (1) Zdołbunów (1) Zduńska Wola (1) Złoczów (1) Zofia ze Sprowy Odrowąż (1) Związek Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych (1) ZWZ (1) Żdżanne (1) Żmigród (1) Żoladkiewicz (4) Żołnierze Wyklęci (3) Żołynia (2) Żółkiew (5) Żubracze (6) Żuk (1)
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...